Bugun...


Zeki OĞUZ

facebook-paylas
KONYA DAĞ KÖYLERİ
Tarih: 17-01-2023 01:50:00 Güncelleme: 17-01-2023 01:50:00


Tarihin içinde, uzun bir yolculuğun son durağıdır, Konya.
Bazı duygular, anlar var ki yazmakta zorlanır insan, o duyguları, anları yaşamak gerek.
Bir harman ayında Yatağan köyündeyiz. Mürsel Dede ve altı arkadaşının konakladıkları Erenkilit Dağına çıkacağız. İlk durağımız Mürsel Dedenin türbesi. Köyün kenarındaki mezarlığın içinde türbe, Bir yayla tolu kadar basit bir yapı ama soylu bir tarihin havasını daha kapıdan girerken hissettiriyor. Köylüler mezarların üzerlerini kırmızı toprakla güzelce sıvamışlar, duvarlarda o zamanların savaş aletlerinden bazıları asılı. Mürsel Dede ve yol arkadaşları Anadolu’ya gelince Erenkilit Dağını mekan eyliyorlar. Yıllar sonra yedi arkadaş dağılıyor, yedi ayrı köy kuruyorlar. Mürsel Dede Yatağan köyünü kuruyor. Erenkilit’e doğru yürüyoruz, aksakallı ihtiyarlar orakla, tırpanla ekin işliyorlar. Temiz giysili, gül yüzlü kızlar işlenen ekinleri harman yerine götürüyorlar ve bana öyle geliyor ki hepsi binlerce yıldır hep suradaydılar.
Zirveye doğru çıktıkça kara çadırları, karakeçileriyle yörükler karşılıyor bizi. Binlerce yılın yolcuları onlar da.
Derken bir gün ovaya düşüyor yolumuz. Ekinler işlenmiş, çöl havası çökmüş ovaya. Çölün ortasında Zazadın Hanı çıkıyor karşımıza yıkık, garip, mahzun.
“Bu gariplikte benim de payım var, demekten kendini alamıyor insan. Aynı mahzunluğu yaşayan, bir zamanlar insanların konup göçtükleri bir sıra han geliyor akla ki bir zamanlar Antalya’dan Kayseri’ye kadar binlerce gezgini, yolcuyu konuk etmişler. Zazadın Hanı, Kızılören yakınlarındaki hanlar restore edildi, ayağa kaldırıldı ama Altınapa hanı sular altında kaldı. Obruk Hanı da garipti, mahzundu ama kurtuldu. Obruk Hanını gördünüz mü hiç? Yapı taşlarının yarısı bir önceki medeniyetin eseri, Obruk mezarlığının mezar taşları eski saray, mabet sütunlarından oluşuyor.
Cumhuriyet’le birlikte varlıklarını hatırladığımız, ancak son otuz-kırk yıldan bu yana yol, su, elektrik gören köylerimiz, geçmişle bağlarını en az koparan yerler oldu. Eski güzel göreneklerin, geleneklerin, inceliklerin daha uzun zaman süreceğini sanmıyorum. En ücra köylere bile televizyonun, akıllı telefonların girmesi umutsuz olmamıza yetiyor.
Geçmiş deyince, köy deyince irkiliyor, ürküyor kimileri. Hele bazı aydınlarımız var ki iğrenme noktasına getiriyorlar bu irkilmeyi. Onlara göre köy kültürü kaba, köylü görgüsüz.
Öyle incelikler, güzellikler var ki o kaba dedikleri kültürün ardında. Hem “ Geçmişi olmayanın geleceği olmaz” sözünü unutmamak gerekiyor, bizim geçmişimiz o. Tümden inkar yerine binlerce yıldan bu yana süzülüp gelen güzelliklerini neden korumayalım.
Bir nisan ayında Karaman Taşkale’ye gitmiştik. Ertesi gün ulusal bayramdı. Kasabanın gençleri binlerce yıldır sergiledikleri köy seyirlik oyunlarının hazırlığını yapıyorlardı. Bu oyunlardan biri deve oyunuydu. Koç katımının yüzüncü günü bütün köylerde düzenlenen bu oyuna yalnızca oyuncular değil bütün köylüler katılırdı. Hani şehir yerinde ağzımıza sakız ettiğimiz “birlik-beraberlik” sözü tam anlamıyla yaşanırdı. Sözün kısası toplumsal birliktelik ve paylaşmaydı, yeri gelince anlatılacaktır.
Toroslar üzerinde yoksul bir dağ köyüne düşmüştü yolumuz. Hiç sakınmadan çaldığımız bir kapıyı güler yüzlü, genç bir kız açmış içeri buyur etmişti. Kalabalıktık dışarda duvar diplerine, gölgeliklere oturdu arkadaşlar. Köyün muhtarını sormuştuk, meğer muhtarın kızıymış, evde ondan başka kimse yoktu, o gün öyle güzel ağırlamıştı ki o kalabalık misafir gurubunu. Kapıyı çalan konuğu geri çevirmezdi bizim insanımız, gül yüzlü kız bize çay demlemiş, tepsiler dolusu badem çağlası ikram etmişti.
Her evde ya da mahallede bir konuk odası geleneği yaşandığını gördüm ama zaman içinde kimilerinin yok olup gittiğini de gördüm.
Bataryalı kocaman bir radyomuz vardı. Köyün yaşlıları yatsı namazından sonra bizim ahır sekisine doluşur, cep saatlerini memleket saat ayarına göre ayarlar, ajans haberlerini dinlerlerdi. “Yurttan Sesler” programını dinlemek istemezlerse koyu bir muhabbete dalarlardı. Dün ile yaşanılan an harman olurdu o muhabbetin içinde.
Yurt kavramını ve sevgisini, Cumhuriyetin yarattığı güzellikleri, o yaşlıların muhabbetlerini çocuk duyarlılığıyla dinlerken öğrendim. Öğretmenimizin bize kitaplardan öğretmeye çalıştığı savaşları, savaşları yaşayanlardan dinliyordum. Yemen’i, Galiçya’yı. Çanakkale’yi, Kurtuluş Savaşı’nın o zorlu günlerini anlatıyorlardı. Sonra sıra Sarı Paşa’ya, Cumhuriyete geliyordu.
Barana gezerlerdi bizden büyükler. Kimi zaman imrenir, gecenin bir yarısı kovuluncaya kadar mesirelikte bir yer bulup oturur, abilerin eğlencelerini izler, anlattıklarını dinlerdim.
Bazı komşu köylerin yolu bizim köyden geçerdi. Otobüs, kamyon ne arasın. Akşam bizim köyde konaklar, ertesi sabah gün doğmadan yola düşerlerdi şehre gitmek için. Geri dönüşte aynı olurdu. Meğer kendi dağlarından kestikleri güzelim meşeleri, ardıçları şehre satmaya götürürlermiş. Kendi köyümün ormanlarının da böyle yok edildiğini öğrenecek, eski bir Konya fotoğrafında odun yüklü eşeklerin arasında kendi köylülerimi tanımaya çalışacak, neden aklı başında bir yetkilinin çıkıp da bu kıyıma “dur” demediğini düşünecektim.
Köyümüzün yolu yoktu, ilk greyder geldiğinde ilkokul son sınıftaydım, o koca makinanın çalışmasını, yol açmasını sevinçle seyretmiştik.
Birkaç yıl sonra steyr kamyonlarla tanıştık. Yıllarca, frenleri olmayan, farları yanmayan kırık dökük bir steyrin üzerinde gidip geldik şehre. Kamyona ilkin yükler atılır, yüklerin üzerine de insanlar binerdi. Şehre ilk gittiğimde yaylılar vardı sokaklarda ve ilk dinlediğim gramofonu hiç unutmam.
“Yaylı geldi gapılara dayandı”
Ne güzel türküydü.
Ömrü gurbetlerde geçmiş bir köylümüz dinletmişti gramofonu. Okulun biraz yukarısında, küçük bir düzlükte, öğretmenimizin çevresine toplanıp merakla, şaşkınlıkla dinlemiştik. Taş plağın dönüşü ağırlaşınca köylümüz aletin zembereğini kuruyor, plak yine çalmaya devam ediyordu.
Siz hiç kış ağılında kalan sürüye saman, sürünün çobanına azık götürmek için karda çığır açtınız mı? Çok zordur ama zor olduğu kadar da keyifli bir uğraştır. Eşeklerin yüklerini yıkarsınız, çobanın azığını çobansalığa yerleştirirsiniz, sonra çoban size kuru yalanıların ateşiyle bir bulgur pilavı pişirir, tadı damağınızda kalır.
Şimdi duvarları allı güllü takvimler süslüyor. Bu takvimlerde ayı, günü öğrenebilirsiniz sadece. Orta yaşın üzerindekilerin ceplerine bir bakın, ayrımsız hepsinde bir “Saatli Maarif Takvimi” bulacaksınız. Küçük bir ansiklopedi gibidir o takvimler. Günümüz insanları için o takvimdeki bilgiler gerekli olmayabilir ama yaşamını toprakla kavga ederek tüketenler için çok önemlidir o bilgiler. Gerçi o insanların ceplerinde “Saatli Maarif Takvimi” olmasa bile günleri, ayları, mevsimleri bilirlerdi. Hani “rüzgardan nem kapmak” diye, bir deyim vardır ya onlar da küçük bir esintiden havanın o gün nasıl olacağını, çan-kerek seslerinden o sürünün kime ait olduğunu, bir tarladan ne kadar ekin kaldıracaklarını bilirlerdi.
Toroslarda yoksul ama bilge bir köylüyle tanışmıştım. Cep takvimine kendi günlük yaşantısını, köydeki olayları kaydediyordu.
Kocamış bir köylü, çoktan toprak olmuş bir sevdiği aklına gelse ve ağlasa kimse yadırgamazdı. Kocamış biri ölse bunu doğal karşıladıkları gibi geride kalan kocamışlar iddiaya bile girerlerdi, sıranın kimde olduğuna dair.
Köy insanı, kış gelince köyüne kapanır. Düğünler, baranalar en çok bu aylarda olur. İnsanlar en çok bu aylarda görürler birbirlerini. “Zemheride yılan deliğinden çıkmaz” derler, ama çıkmak zorunda kalırlar. Kış ağılında kalan sürüye yem, saman, çobana azık götürmek gerekir. Toklulara, kuzulara, sağmala ayrı ayrı bakılacaktır. Bütün bunlar yapıldıktan sonra dışardaki tipiye, ayaza inat bulgur pilavı pişecektir. Köyde sobalar yanacak, keçenin üzerinde mızmızlanan bebelere mesel anlatılacak, metel satılacaktır.
Ne zaman fırsat bulsam dağ köylerinde alırım soluğu. Nere varsam “hısımımız gelmiş” diye, karşılar, konuk edip ağırlarlar. Bu yüzden anlattıklarım o yörelere dairdir. Yani Seyit Abinin dediği gibi halka dağların hikayesidir bu.
Sizler de bir gün Gevele’nin eteklerinden başlayarak Yatağan, Çakallar, Asarlık, Taşkale deyip, demir asa demir çarık düşün yollara. O güzel insanların soğan/ekmeklerini bölüşün, görün ne kadar mutlu olduklarını.
Bahar diriliş, yaz çalışma, güz toparlama mevsimleridir. Kış hem eğlence hem zorlu günlerin habercisidir. Mevsimler öylesine iç içe geçmiştir ki hangisinden başlayacağını şaşırır insan. “Bahar diriliş ayıdır” dedik, haydi çiğdemlerin, navruzların açtığı bir bahar günü “demir asa demir çarık” düşelim yollara.




FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

görükle escort bursa masöz escort bursa yabancı escort çekirge eskort otele gelen escort görükle escort bursa evi olan escort
serdivan escort kocaeli escort bayanlar escort bodrum bodrum escort
canlı bahis siteleri
anal porno türkçe porno izle türbanlı porno izle
escort escort bayan escort istanbul adalar escort anadolu yakası escort anal escort arnavutköy escort atakent escort ataköy escort ataşehir escort avcılar escort avrupa yakası escort bağcılar escort bahçelievler escort bahçeşehir escort bayrampaşa escort beşiktaş escort beykent escort beykoz escort beylikdüzü escort beyoğlu escort bostancı escort büyükçekmece escort çapa escort çatalca escort çekmeköy escort erenköy escort etiler escort eyüp escort fatih escort fenerbahçe escort florya escort fulya escort gaziosmanpaşa escort gecelik escort göztepe escort grup escort gülbağ escort güngören escort halkalı escort haramidere escort hasanpaşa escort ikitelli escort iranlı escort ıspartakule escort istanbul masaj salonu masöz bayan japon escort kadıköy escort kağıthane escort kartal escort kayaşehir escort kızıltoprak escort küçükçekmece escort küçükyalı escort kurtköy escort mahmutbey escort maltepe escort merter escort nişantaşı escort ortaköy escort osmanbey escort pendik escort rus escort sahibe escort sancaktepe escort sarıyer escort şerifali escort şile escort silivri escort şirinevler escort şişli escort şişli masöz suadiye escort sultanbeyli escort sultangazi escort taksim escort topkapı escort türbanlı escort tuzla escort ümraniye escort üsküdar escort zenci escort zeytinburnuescort izmit escort porno izleeskort seks hikayesi hd porn
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 34 22 6 6 72 35 72 +37
2 Fenerbahçe 34 21 7 6 61 34 69 +27
3 Galatasaray 34 20 8 6 66 33 66 +33
4 Trabzonspor 35 16 7 12 42 33 60 +9
5 Alanyaspor 35 16 12 7 55 39 55 +16
6 Hatayspor 34 15 11 8 57 43 53 +14
7 Gaziantep FK 34 13 9 12 51 42 51 +9
8 Sivasspor 34 12 7 15 47 40 51 +7
9 Fatih Karagümrük 34 13 10 11 49 40 50 +9
10 Göztepe 35 12 12 11 51 48 47 +3
11 Çaykur Rizespor 34 10 12 12 44 54 42 -10
12 Antalyaspor 35 9 11 15 36 47 42 -11
13 Konyaspor 34 10 13 11 42 45 41 -3
14 MKE Ankaragücü 34 10 16 8 42 54 38 -12
15 Yeni Malatyaspor 34 8 13 13 40 46 37 -6
16 Kasımpaşa 35 9 16 10 37 51 37 -14
17 Başakşehir FK 34 9 16 9 37 53 36 -16
18 Kayserispor 34 8 15 11 26 43 35 -17
19 BB Erzurumspor 35 8 17 10 36 58 34 -22
20 Gençlerbirliği 34 8 18 8 34 60 32 -26
21 Denizlispor 34 6 19 9 32 59 27 -27
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 31 19 6 6 49 24 63 +25
2 Adana Demirspor 31 18 6 7 54 26 61 +28
3 Samsunspor 31 17 4 10 51 29 61 +22
4 Altay 31 18 10 3 61 34 57 +27
5 İstanbulspor 31 17 8 6 57 32 57 +25
6 Altınordu 31 15 8 8 50 43 53 +7
7 Ankara Keçiörengücü 31 14 10 7 40 26 49 +14
8 Ümraniyespor 31 13 10 8 43 41 47 +2
9 Tuzlaspor 31 14 12 5 43 45 47 -2
10 Bursaspor 31 13 14 4 50 51 43 -1
11 Bandırmaspor 31 11 14 6 40 42 39 -2
12 Boluspor 31 11 15 5 34 38 38 -4
13 Balıkesirspor 31 9 14 8 34 43 35 -9
14 Adanaspor 31 9 15 7 42 48 34 -6
15 Menemenspor 31 6 12 13 34 53 31 -19
16 Akhisarspor 31 7 19 5 33 55 26 -22
17 Ankaraspor 31 5 18 8 29 54 23 -25
18 Eskişehirspor 31 1 22 8 21 81 8 -60
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 35 26 2 7 75 22 85 +53
2 Sakaryaspor 35 18 5 12 63 33 66 +30
3 Kırşehir Belediyespor 35 19 8 8 50 27 65 +23
4 Kırklarelispor 35 17 6 12 56 30 63 +26
5 Van Spor 35 19 10 6 54 31 63 +23
6 Bodrumspor 35 17 11 7 75 48 58 +27
7 Etimesgut Belediyespor 35 17 11 7 55 29 58 +26
8 Turgutluspor 35 16 15 4 44 53 52 -9
9 Karacabey Belediyespor 35 13 12 10 48 39 49 +9
10 Tarsus İdman Yurdu 35 13 12 10 53 47 49 +6
11 Serik Belediyespor 35 12 10 13 47 46 49 +1
12 Pendikspor 35 14 16 5 58 47 47 +11
13 Pazarspor 35 14 16 5 56 56 47 0
14 Bayburt Özel İdare Spor 35 13 17 5 45 55 44 -10
15 Sivas Belediyespor 35 9 13 13 51 47 40 +4
16 1922 Konyaspor 35 10 16 9 43 45 39 -2
17 Kastamonuspor 35 8 15 12 29 49 36 -20
18 Elazığspor 35 9 21 5 47 80 29 -33
19 Mamak FK 35 6 23 6 30 108 24 -78
20 Kardemir Karabükspor 35 1 32 2 13 100 2 -87
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 28 19 2 7 55 17 64 +38
2 Diyarbekirspor 28 19 2 7 41 17 64 +24
3 Yeşilyurt Belediyespor 28 16 7 5 47 24 53 +23
4 Ofspor 28 13 5 10 41 30 49 +11
5 Arnavutköy Belediye 28 13 8 7 40 29 46 +11
6 Edirnespor 28 11 9 8 33 31 41 +2
7 Belediye Derincespor 28 10 8 10 37 27 40 +10
8 Fatsa Belediyespor 28 10 10 8 22 28 38 -6
9 Artvin Hopaspor 28 9 10 9 39 41 36 -2
10 Kızılcabölükspor 28 8 10 10 29 31 34 -2
11 Nevşehir Belediyespor 28 8 13 7 27 27 31 0
12 1877 Alemdağspor 28 8 15 5 35 48 29 -13
13 Çankaya FK 28 8 16 4 23 46 28 -23
14 Antalya Kemerspor 28 6 16 6 25 46 24 -21
15 Payasspor 28 5 15 8 28 48 23 -20
16 Manisaspor 28 1 18 9 20 52 12 -32
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/04/2021 Gençlerbirliği vs Çaykur Rizespor
 24/04/2021 Konyaspor vs Hatayspor
 24/04/2021 Trabzonspor vs Fatih Karagümrük
 24/04/2021 Antalyaspor vs Galatasaray
 24/04/2021 Beşiktaş vs Kayserispor
 24/04/2021 Denizlispor vs Sivasspor
 25/04/2021 Yeni Malatyaspor vs MKE Ankaragücü
 25/04/2021 Başakşehir FK vs Alanyaspor
 25/04/2021 Gaziantep FK vs BB Erzurumspor
 25/04/2021 Fenerbahçe vs Kasımpaşa
 27/04/2021 Fatih Karagümrük - Antalyaspor Fatih Karagümrük ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Fatih Karagümrük yenilmez
 28/04/2021 Kayserispor - Denizlispor Kayserispor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Denizlispor yenilmez
 28/04/2021 Göztepe - Trabzonspor Trabzonspor ligde deplasmandaki son 15 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 28/04/2021 Kayserispor - Denizlispor Denizlispor ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  Kayserispor yenilmez
 28/04/2021 Çaykur Rizespor - Beşiktaş Çaykur Rizespor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Çaykur Rizespor yenilmez
 29/04/2021 Sivasspor - Yeni Malatyaspor Sivasspor ligdeki son 13 maçında hiç kaybetmedi  Sivasspor yenilmez
 29/04/2021 Sivasspor - Yeni Malatyaspor Yeni Malatyaspor ligde deplasmandaki son 7 maçında hiç kazanamadı  Sivasspor yenilmez
 29/04/2021 MKE Ankaragücü - Gaziantep FK MKE Ankaragücü ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  MKE Ankaragücü yenilmez
 29/04/2021 Alanyaspor - Fenerbahçe Fenerbahçe ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Fenerbahçe yenilmez
 29/04/2021 MKE Ankaragücü - Gaziantep FK Gaziantep FK ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  MKE Ankaragücü yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/04/2021 Adanaspor vs Ümraniyespor
 25/04/2021 Akhisarspor vs Altay
 25/04/2021 Altınordu vs Giresunspor
 25/04/2021 Ankaraspor vs Bandırmaspor
 25/04/2021 Balıkesirspor vs Ankara Keçiörengücü
 25/04/2021 Boluspor vs Samsunspor
 25/04/2021 Bursaspor vs İstanbulspor
 25/04/2021 Menemenspor vs Eskişehirspor
 25/04/2021 Tuzlaspor vs Adana Demirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/04/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Kırşehir Belediyespor
 28/04/2021 Elazığspor vs Mamak FK
 28/04/2021 Etimesgut Belediyespor vs Pazarspor
 28/04/2021 Eyüpspor vs Tarsus İdman Yurdu
 28/04/2021 Kardemir Karabükspor vs Karacabey Belediyespor
 28/04/2021 Kastamonuspor vs Van Spor
 28/04/2021 Serik Belediyespor vs Bodrumspor
 28/04/2021 Sivas Belediyespor vs Pendikspor
 28/04/2021 Turgutluspor vs Sakaryaspor
 28/04/2021 1922 Konyaspor vs Kırklarelispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/04/2021 Antalya Kemerspor vs Manisaspor
 25/04/2021 Çankaya FK vs Artvin Hopaspor
 25/04/2021 Diyarbekirspor vs Belediye Derincespor
 25/04/2021 Edirnespor vs 1928 Bucaspor
 25/04/2021 Fatsa Belediyespor vs 1877 Alemdağspor
 25/04/2021 Ofspor vs Arnavutköy Belediye
 25/04/2021 Payasspor vs Kızılcabölükspor
 25/04/2021 Yeşilyurt Belediyespor vs Nevşehir Belediyespor
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARA
YUKARI