Bugun...


Yasemin EVREN

facebook-paylas
ATOM  KARINCA’DAN  İNCİLER
Tarih: 22-02-2021 10:10:00 Güncelleme: 23-02-2021 00:23:00


Aydın,  Denizli ve Muğla illerinde yaşayan halkın, yurdumuzun diğer bölgelerine pek de benzemez konuşmaları. Ufak tefek farklılıklar gösterir sözcük yapıları gerçi. Ancak en belirgin ortak özellik, ismin –i  ve  -e durumlarının karıştırılmasından kaynaklanan bir hoşluktur. 


      Uzun yıllar Afyon‘un ilçe ve köylerinde çalıştıktan sonra, Aydın’a gelince bocaladım kısa bir an. Dil öğretmeni olmamın büyük payı var, yöre konuşmalarını çabuk algılamamda. Buna rağmen alışmam zaman aldı çevremde konuşulan dile. Okulda İstanbul Türkçesi ile konuşup, öğrencilerime örnek olmaya çalışıyordum aslında. Yaptıkları ufak tefek konuşma hatalarını anında düzeltmeye düzeltiyordum. Yine de sık sık yanılgılar yapıyorlardı, hem sözlü hem yazılı anlatımda. Sözlü anlatımlarda karşılıklı anlaşıyorduk ama yazılı anlatımlardaki yanılgılarını, yazım hatası olarak kabul edip not kırıyordum, üzülerek de olsa. 


             Bir yandan öğrencilerime doğru cümleler kurmayı öğretmeye çalışırken, bir yandan da konu komşu ile iletişimdeydim doğal olarak. Diyelim ki öğrencilerimin konuşmalarını düzeltme çabalarım olumlu sonuç verdi. Peki ya mahalle komşularımın elli- altmış yıllık alışageldikleri konuşma biçimlerine nasıl etki edebilirdim ki? Edemedim doğal olarak. Sonunda pes ettim mahalledeki düzeltme  çalışmalarına. Ayıplamayın beni dostlar. Kendinize güveniyorsanız birebir yaşadığım şu konuşmayı düzeltin nasıl düzeltirseniz. Ve Allah’ınızı severseniz okuduktan sonra ne anladığınızı bana özetleyin lütfen.


              Bir gün, derslerimi bitirmiş olmanın haklı gururu ve sekiz saat derse girmenin aşırı yorgunluğu ile evime doğru yürüyordum. Sol omuzumda, ‘ihtiyaç duyabilirim’ gerekçesiyle elime ne geçerse doldurduğum çantam, omuzumu  göçürmüş durumda… Kucağımda günlük plan defterim, ders kitaplarım, ajandam, yazılı kağıtlarım ve bir yığın özel eşyam. Hafif de kamburum çıkmış galiba. Bitkinim… Bir an önce eve atabilsem kendimi… Ilık bir duşun ardından ayakları dikip en az yarım saat yatma hayaliyle güçleniyorum biraz. ‘’Oh! Mahalleme girdim şükür’’ demeye kalmadı 

Zeliha komşumla burun buruna geldik.  İyi niyetlidir, hoştur, yardımseverdir, çok da beceriklidir falan filan da bir konuşmaya görsün. Makinalı tüfek midir mübarek? Hiç mi yorulmaz? Anlatır da anlatır artık. Bu günkü avı ben oldum büyük olasılıkla. Eyvah ki eyvah! Kırmak da istemem. O halde dinleyecektim elim mahkum. Ve başladı anlatmaya: 


           ‘’Selamün aleyküm hocanım. Maşallah okul bitmiş. E hadi gözün aydın. Nahasın baken? Eyimin? Açcık yorgun görüyon. Heç cannanın gıymatını bilmeyon gadeşim… Sen benim başlarımı gelene bi bilsen gadın gadeşim… Garosmanlan Fadime dün yolda görüvedi bene. Boynumu sarılı sarılıveriyo.
-Ablecim, nezmandır gömeyon gız ben sene. Çok özüledim valla. Neledesin sen?
-Du baken gızım, boğcesin bene!, deye ellerini boyunumdan çözmeye çabaleyon.
-Gadın abılam,valla billa bi gave işmiden govemem,  deepduru. Bakdım gurtulamecen;
              - Eyi madem, açcık oturuveren, dedim. Evini gittik. Neesem, gavileri yaptı geldi. Çenesi durmeye anecim. Ayaklı gaste gibi… Bi Aşa’yı annediyo, bi Fakmı gadını, bi Güssün’ü. Heç  soluk  almeyoru.  Ben anca ‘’hı… hı…’’ deyebiliyon.
               -Gız abıla, duydun mu sen  olannara? Dedi bir ara soluklanıp.
               -N’olmuş Fadime? Bi  yelere çıkımeyonkine gızım ben.  Neden duycen? Biri  deyiverise  anca habarım  oluyoru.
               -Gadın ablıcezim,  hana şu  Garaçalı’nın gızı yok mudun? Feride… Akça pakça  pek de gözee bi gızdır hana? Cumeyertesi gecesi  Aksakalların Amedinen gaçıvemiş. Önüveriste okuyup duruydu deli gız.  Bu sene son deyolarıdı.  Tokdur olcemiş hemi de.  Aklı uçmuş getmiş gızın sığır çobanı Amede… Anası dövünüp duru.  Bubasını göömedim emme, sinirden guduruyomuş adam. ‘’Gözüm gömesin, benim öne bi gızım yok. Yeminnen hem ona hem Amed’e furucen’’ deyomuş.


                 Şindi aldı mı bene bi gülmek hocanım?  Fadime şaşırdı, gözlerine belerdivemiş bene bakıyoru.
               -Ne gülüpdurun abıla sen deli gibi, deyo, ben  açcık daha gülüyon.  Zor bela susdum da,
               -A gızım, a benim gafasız Fadime’m, esgileri  naha  unuduvedin  gız sen hemen? On beş sene evvelisi  sen de  gözelim  okulunu bırakıp, gaşmadın mı Halil’lene? Örtmen okulunda okuup duruydun. Anan pek hava atıyorudu her yakada. ‘Benim gızım örtmen olcek. Hem ööne güçcük okullada okutmeycek. Gocuman gocuman lisilede okutcek çocuklara’’ deyodun.  Sen de az dövündümedin  ananı’  deyemedim. Zar zor gaştım elinden ‘ evde işim vaa’ bahanesinnen.


               Amaaannn! Bene ne be? Kim ne  edese  etsin. Eden gendine  edee. Herkecin derdi, bene mi gerdi?  Ööne dee mi hocanım?  Ben de sene yolundan ettim.  Kusura galma. Sen kimseynen gonuşmeyon, biliyom vakıdın yok. Ondan dedim. Ben de demezsem hocanım kimden duycek deye… Hade gal sağlıcağınan’’  dedi, sırtımı  sıvazladı ve yürüdü gitti Zeliha komşum evine. 


              Arkama dönüp, hızlı hızlı gidişini izledim elimde olmadan.  Aynen konuşması gibi yürüyüşü de hızlıydı Atom Karınca’nın. Ben ona kendimce böyle bir isim yakıştırmıştım yalnız benim bildiğim. Bence Zeliha komşum tam bir Atom Karınca’ydı. Kısa boylu, yemyeşil gözlü, içten, sıcacık, dobra dobra bir kadındı Kırtaklar’ın Zeliha. 


             Burada her sülalenin garip bir lakabı vardı. Bazı lakaplar sevimliydi ama bazıları oldukça rencide edici takma isimlerdi. Önceki zamanlarda, o aileden birinin yaptığı yanlış, tüm sülaleye maledilir, üstlerine yapışır kalırdı. Ne kadar yüksek okul bitirirlerse bitirsinler, ne kadar zengin olurlarsa olsunlar, yoksullara yardım da etseler, kurtulamazlardı o yaftadan. Kör Hasanlar,  Hırsız Omarlar,  Gız gaçıranların Yusuf,  Öküz öldüren İreyif,  Gız  Tassin… Acımasız daha nice yakıştırma isimler. Bazen ahlaka ve namusa bile hakaret içeren lakaplarla karşılaşmak mümkün buralarda. Gerçi hemen her yerinde vardır Anadolu’nun  bu lakap takmalar. Yöresel alışkanlıklar, öğrencileri de dahi yapar. Okulda sevdikleri öğretmenlere güzel lakaplar uygun görürken, sevmedikleri öğretmenlere  de hislerini belirten sıfatları buluverirler ustalıkla. 


                Zeliha komşumdan ne zaman ayrıldım? Hangi ara evimin kapısına geldim? Hiç  anlayamadım böyle düşüncelere dalınca. İlk karşılaştığımda canım sıkılmıştı, çenesine katlanamayacağımı düşünmüştüm komşumun. Ama birden anladım ki, aslında bana iyilik etmiş  kendisi de bilmeden... Günün yorgunluğu altında dalgın dalgın yürürken, komşumu dinledikçe gülümsediğimi, biraz dinlendiğimi, hatta epey hafiflediğimi hissettim. Dilime takılan bir şarkıyla girdim kapımdan içeri:


               Ufacık tefeciktin / Yem yeşil, yemyeşil gözlerin vardı / Aşkı inkar edişinde bile / Bir güzellik, bir zarafet, bir incelik vardı / Ufacık, tefeciktin / Sevgilim, sende bir başkalık vardı… ( Bu şarkıdaki sevgili sözcüğünün yerine Zeliha’m, sözcüğünü  yerleştirerek söylediğimi belirtmeliyim sizlere).

Yasemin Evren

OLAY AYDIN



Bu yazı 9354 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 14 8 3 3 23 9 27 +14
2 Galatasaray 13 8 3 2 23 10 26 +13
3 Fenerbahçe 14 8 4 2 27 20 26 +7
4 Gaziantep FK 13 6 1 6 24 15 24 +9
5 Beşiktaş 12 7 4 1 25 19 22 +6
6 Hatayspor 13 6 4 3 14 16 21 -2
7 Fatih Karagümrük 13 5 3 5 22 16 20 +6
8 Yeni Malatyaspor 13 5 3 5 17 14 20 +3
9 Trabzonspor 14 5 4 5 16 17 20 -1
10 Göztepe 14 4 4 6 20 17 18 +3
11 Kasımpaşa 14 5 6 3 16 21 18 -5
12 Antalyaspor 13 4 4 5 14 16 17 -2
13 Konyaspor 12 4 5 3 15 12 15 +3
14 Başakşehir FK 13 4 6 3 19 22 15 -3
15 Çaykur Rizespor 12 4 5 3 17 20 15 -3
16 Sivasspor 12 3 4 5 10 12 14 -2
17 Gençlerbirliği 12 3 6 3 10 18 12 -8
18 Denizlispor 13 3 7 3 13 22 12 -9
19 Kayserispor 12 2 6 4 6 14 10 -8
20 MKE Ankaragücü 12 2 7 3 14 20 9 -6
21 BB Erzurumspor 14 2 9 3 12 27 9 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 15 8 2 5 21 13 29 +8
2 Ankara Keçiörengücü 15 8 4 3 22 12 27 +10
3 Samsunspor 15 7 2 6 20 14 27 +6
4 Tuzlaspor 14 8 3 3 23 19 27 +4
5 Altınordu 15 8 4 3 21 18 27 +3
6 Altay 14 8 4 2 26 13 26 +13
7 Adana Demirspor 14 7 3 4 25 13 25 +12
8 İstanbulspor 13 6 3 4 22 15 22 +7
9 Bursaspor 15 6 6 3 28 26 21 +2
10 Bandırmaspor 15 5 7 3 18 18 18 0
11 Menemenspor 15 4 5 6 19 22 18 -3
12 Ümraniyespor 15 4 6 5 15 22 17 -7
13 Balıkesirspor 14 4 7 3 16 22 15 -6
14 Boluspor 14 3 7 4 13 16 13 -3
15 Akhisarspor 14 3 7 4 12 21 13 -9
16 Adanaspor 12 3 6 3 16 18 12 -2
17 Ankaraspor 14 2 9 3 8 22 9 -14
18 Eskişehirspor 15 0 9 6 9 30 3 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 15 11 2 2 37 14 35 +23
2 Van Spor 16 10 2 4 27 13 34 +14
3 Turgutluspor 16 10 6 0 18 24 30 -6
4 Kırşehir Belediyespor 16 8 3 5 22 13 29 +9
5 Sakaryaspor 14 8 2 4 24 13 28 +11
6 Kırklarelispor 15 6 2 7 18 7 25 +11
7 Serik Belediyespor 15 6 3 6 23 16 24 +7
8 Pazarspor 14 7 5 2 25 22 23 +3
9 Tarsus İdman Yurdu 14 6 4 4 25 17 22 +8
10 Sivas Belediyespor 16 5 4 7 29 22 22 +7
11 Bodrumspor 16 6 6 4 32 26 22 +6
12 Karacabey Belediyespor 16 6 6 4 19 16 22 +3
13 Etimesgut Belediyespor 16 5 6 5 15 17 20 -2
14 1922 Konyaspor 16 5 8 3 20 17 18 +3
15 Elazığspor 16 5 9 2 21 31 14 -10
16 Pendikspor 15 4 10 1 22 22 13 0
17 Kastamonuspor 14 3 7 4 14 23 13 -9
18 Mamak FK 15 3 9 3 13 37 12 -24
19 Bayburt Özel İdare Spor 13 3 9 1 9 23 10 -14
20 Kardemir Karabükspor 16 0 14 2 4 44 1 -40
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 14 10 1 3 19 7 33 +12
2 1928 Bucaspor 14 10 2 2 29 10 32 +19
3 Yeşilyurt Belediyespor 14 7 5 2 21 11 23 +10
4 Ofspor 13 6 3 4 21 16 22 +5
5 Belediye Derincespor 14 5 3 6 17 11 21 +6
6 Edirnespor 14 6 5 3 20 19 21 +1
7 Fatsa Belediyespor 14 6 5 3 14 15 21 -1
8 Arnavutköy Belediye 12 5 4 3 12 11 18 +1
9 1877 Alemdağspor 14 5 6 3 20 25 18 -5
10 Çankaya FK 13 5 7 1 12 17 16 -5
11 Artvin Hopaspor 14 5 8 1 20 31 16 -11
12 Nevşehir Belediyespor 14 4 7 3 13 15 15 -2
13 Kızılcabölükspor 14 3 6 5 16 21 14 -5
14 Payasspor 14 3 7 4 16 20 13 -4
15 Antalya Kemerspor 14 2 7 5 14 24 11 -10
16 Manisaspor 14 1 7 6 10 21 9 -11
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/12/2020 Kayserispor vs Konyaspor
 24/12/2020 Sivasspor vs Gençlerbirliği
 24/12/2020 Çaykur Rizespor vs Antalyaspor
 24/12/2020 MKE Ankaragücü vs Beşiktaş
 26/12/2020 Göztepe vs Fatih Karagümrük
 26/12/2020 Trabzonspor vs Galatasaray
 27/12/2020 Gaziantep FK vs Alanyaspor
 27/12/2020 Denizlispor vs MKE Ankaragücü
 27/12/2020 Yeni Malatyaspor vs BB Erzurumspor
 27/12/2020 Başakşehir FK vs Kasımpaşa
 28/12/2020 Gençlerbirliği - Kayserispor Kayserispor ligdeki son 8 maçında hiç kazanamadı  Gençlerbirliği yenilmez
 28/12/2020 Beşiktaş - Sivasspor Sivasspor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Sivasspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/12/2020 Altay vs Ümraniyespor
 26/12/2020 Boluspor vs İstanbulspor
 26/12/2020 Tuzlaspor vs Altınordu
 26/12/2020 Balıkesirspor vs Adana Demirspor
 27/12/2020 Menemenspor vs Ankara Keçiörengücü
 27/12/2020 Adanaspor vs Bandırmaspor
 27/12/2020 Akhisarspor vs Giresunspor
 27/12/2020 Ankaraspor vs Samsunspor
 28/12/2020 Bursaspor vs Eskişehirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/12/2020 Bodrumspor vs Serik Belediyespor
 26/12/2020 Karacabey Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 26/12/2020 Kırklarelispor vs 1922 Konyaspor
 26/12/2020 Kırşehir Belediyespor vs Bayburt Özel İdare Spor
 26/12/2020 Mamak FK vs Elazığspor
 26/12/2020 Pazarspor vs Etimesgut Belediyespor
 26/12/2020 Pendikspor vs Sivas Belediyespor
 26/12/2020 Sakaryaspor vs Turgutluspor
 26/12/2020 Tarsus İdman Yurdu vs Eyüpspor
 26/12/2020 Van Spor vs Kastamonuspor
 30/12/2020 Kardemir Karabükspor - Bodrumspor Kardemir Karabükspor ligdeki son 16 maçında hiç kazanamadı  Bodrumspor yenilmez
 30/12/2020 Serik Belediyespor - Kırşehir Belediyespor Kırşehir Belediyespor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Kırşehir Belediyespor yenilmez
 30/12/2020 Bayburt Özel İdare Spor - Mamak FK Mamak FK ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Bayburt Özel İdare Spor yenilmez
 30/12/2020 Eyüpspor - Kırklarelispor Eyüpspor ligde evindeki son 6 maçını kazandı  Eyüpspor kazanır
 30/12/2020 1922 Konyaspor - Van Spor Van Spor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Van Spor yenilmez
 30/12/2020 Etimesgut Belediyespor - Sakaryaspor Sakaryaspor ligdeki son 5 maçını kazandı  Sakaryaspor kazanır
 30/12/2020 Bayburt Özel İdare Spor - Mamak FK Bayburt Özel İdare Spor ligdeki son 8 maçında hiç kazanamadı  Mamak FK yenilmez
 30/12/2020 Eyüpspor - Kırklarelispor Kırklarelispor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Kırklarelispor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/12/2020 Arnavutköy Belediye vs Çankaya FK
 02/01/2021 Arnavutköy Belediye vs Ofspor
 24/01/2021 Antalya Kemerspor vs 1877 Alemdağspor
 24/01/2021 Belediye Derincespor vs Arnavutköy Belediye
 24/01/2021 Çankaya FK vs Kızılcabölükspor
 24/01/2021 Diyarbekirspor vs Manisaspor
 24/01/2021 Edirnespor vs Artvin Hopaspor
 24/01/2021 Fatsa Belediyespor vs Nevşehir Belediyespor
HABER ARA
YUKARI