Bugun...


M. Haluk Saran

facebook-paylas
Radyasyon ve Radyoaktivite
Tarih: 06-04-2022 13:04:00 Güncelleme: 06-04-2022 13:04:00


 

Merhaba Dostlar;

Artık tanıştığımıza göre, teknik bir konuyla başlangıç yapmak istedim. Hepinizin mutlaka duymuş olduğu, zaman zaman paranoya boyutlarına taşıyacak kadar abartılan, kafa karışıklıklarına yol açan korkunç iki kelime; radyasyon ve radyoaktivite. Haklısınız; oldukça derin, kapsamlı, karmaşık bir konu ama rahat olun, bilimsel ve teknik detaylarda (çok) kaybolmadan, dikkatlerinizi dağıtmadan basit bir biçimde adım adım anlatacak, irdeleyeceğim konuyu.

 

Önce; isim benzerliği nedeniyle birbiri ile çok sık karıştırılan bu iki kelimenin Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğündeki anlamlarına bir göz atalım.

 

Radyasyon; “ışınım” olarak geçiyor sözlükte. Peki ışınım nedir? Adı üstünde parıldamadır. Teknik tanımıyla; bir kaynaktan elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçiminde enerji yayımı, aktarımıdır. Örnek vereyim: Tavandaki lambalarımızın odamızı aydınlattığı ışık, sobalarımızdan yayılarak bizi ısıtan sıcaklık, radyo ve televizyonlarımıza gelen elektromanyetik dalgalar, doğaya hayat veren güneş ışınları birer radyasyon olup, lamba, soba, verici antenler, güneş en bilindik radyasyon kaynaklarıdır. Bu verdiğim örneklerdeki ışınım “dalga esaslı radyasyon” olarak bilinir. Yayılan dalgalar bir miktar enerji taşımakta olup, soğurulduğu / emildiği noktaya taşıdıkları enerjiyi transfer ederler. Güneş ışıklarının sıcaklığını tenimizde hissetmemizin nedeni budur.

 

Gelelim radyoaktiviteye.  O’da “ışınım” olarak geçiyor sözlükte. Aralarındaki tek fark; radyoaktivitenin aktif ışınım, iyonize edici ışınım olmasıdır. Buyurun size yeni bir kavram daha; “iyonize edici ışınım”. Görünen o ki, bu yazımda biraz kelimeler ve kavramlarla dans edeceğiz. O halde açın arka planda yumuşak bir sözsüz müzik, okumaya devam edin. Chopin’den Spring Waltz’ı öneririm. Ben de bu yazımı yazarken arka planda onu dinlemekteyim. Neyse konumuza dönelim. Maddenin en küçük yapı taşı olan atom, enerjiye maruz kalması halinde en dış yörüngedeki elektronlarından biri serbest kalır. Yani atom elektron kaybeder. Bu elektron ortamda boş durmaz. Bir başka atomun dış yörüngesine yamanır. Bu olaya iyonizasyon / iyonize olmak denir. Yani; elektron kaybeden atomun da elektron kazanan atomun da yapısı değişmiştir. Buradaki elektron hareketi parçacık yoluyla enerji aktarımı olup bir ışınımdır. Bu olay “iyonize edici radyasyon” olarak tanımlanır. Bunun yanı sıra, bazı elementlerin atom çekirdeği enerji doludur, yaramaz çocuklar gibi kıpır kıpırdır, yerinde duramaz, tanecikler ya da elektromanyetik ışınlar yayarak kendiliğinden parçalanırlar. Bu elementlere radyoaktif element denir. Açıkladığım bu ışıma “aktif radyasyon”, bir başka deyişle “parçacık esaslı radyasyon” olarak adlandırılır, insan vücudu ve pek çok nesnelerin içinden kolayca geçebilir, yalnızca toprak, kayalar ve özellikle kurşun içerisinden rahatlıkla geçemez. Uranyum gibi radyoaktif elementler, x-ışınları (röntgen cihazları) bu ışımaya örnek olarak gösterilebilir.

 

Şimdi ışıma konusuna kısa bir ara verelim, bizi ilgilendiren bir başka alana göz atalım; DNA’ya. Vikipedia’ya göre DNA ya da açık adıyla “Deoksiribo Nükleik Asit”, tüm organizmalar ve bazı virüslerin canlılık işlevleri ve biyolojik gelişmeleri için gerekli olan genetik talimatları taşıyan bir anahtar yapıdır ve canlılarda hücre çekirdeğinde yer alır. Belirli moleküllerin her canlıda fark gösteren biçimde zincir şeklinde tekrar edilmesi ile oluşmuştur. Hücrenin diğer bileşenlerinin inşası için gerekli olan bilgileri içermesinden dolayı DNA; bir kalıp, şablon veya reçeteye benzetilir. Bu genetik bilgileri içeren DNA parçaları “gen” olarak adlandırılır. DNA'nın başlıca rolü bilgiyi uzun süre saklamasıdır. Canlının oluşmaya başlamasından itibaren önce hangi organların ne sırayla oluşturulacağından başlayıp, görünümünün belirlenmesine, yaşamı sona erene kadar hücrelerin idame ettirilmesini gerçekleştiren bir el kitabı niteliğindedir. Bu alan Biyoloji ve Tıp bilimlerinin ilgi alanına girdiği için benim verebileceğim lise seviyesindeki naçizane bilgiler bu kadardır.

 

Hazır adı geçmişken bir de “molekül” kavramını hatırlayalım. Yine Vikipedia’ya göre molekül, birbirine bağlı gruplar halindeki atomların oluşturduğu kimyasal bileşiklerin en küçük temel yapısına verilen addır. Diğer bir ifadeyle bir molekül bir bileşiği / maddeyi oluşturan atomların eşit oranlarda bulunduğu en küçük birimdir. Moleküller yapılarında birden fazla atom içerirler.

 

Dönelim konumuza. Aktif radyasyona maruz kalan bir canlının DNA’sını oluşturan bazı atomlar iyonize olarak özellik değişikliğine uğrayacaktır. Bu da doğal olarak yapısında o atomu barındıran molekülün de yapısal olarak değişimine neden olacaktır. Bu bozulma doğrudan hücre çekirdeğine, hücreye, o hücrelerin oluşturduğu organa da yansımış olacaktır ve belirli sınır değerlerini aşması halinde istenmeyen sonuçlara yol açabilecektir.

 

Sonuç olarak diyebiliriz ki; radyoaktivite özel bir radyasyon türüdür, ancak her radyasyon radyoaktivite değildir. Ancak, radyasyon ister dalga ister parçacık esaslı olsun, fazlası zararlıdır. Bilindiği gibi, güneşte fazla kalınması halinde, haddinden fazla enerji emilimi neticesinde hücre deformasyonu oluşur; bu da çeşitli cilt rahatsızlıklarına neden olabilir. Bu etki yüzeyde oluşurken, radyoaktiviteye maruz kalınması durumunda serbest elektronlar insan vücudundan engel tanımadan geçebileceği için vücudun her yerinde istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir.

 

Şimdi muhtemelen aklınıza bu bağlamda cep telefonları ve baz istasyonları zararlı mı, zararlıysa ne kadar zararlı soruları gelecektir. Bu haftalık bu kadar olsun, izninizle onlar da bir başka yazıma konu olsunlar.

 

Sağlıklarla, sevgilerle kalın.

 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

görükle escort bursa masöz escort bursa yabancı escort çekirge eskort otele gelen escort görükle escort bursa evi olan escort
serdivan escort kocaeli escort bayanlar escort bodrum bodrum escort
canlı bahis siteleri
anal porno türkçe porno izle türbanlı porno izle
escort escort bayan escort istanbul adalar escort anadolu yakası escort anal escort arnavutköy escort atakent escort ataköy escort ataşehir escort avcılar escort avrupa yakası escort bağcılar escort bahçelievler escort bahçeşehir escort bayrampaşa escort beşiktaş escort beykent escort beykoz escort beylikdüzü escort beyoğlu escort bostancı escort büyükçekmece escort çapa escort çatalca escort çekmeköy escort erenköy escort etiler escort eyüp escort fatih escort fenerbahçe escort florya escort fulya escort gaziosmanpaşa escort gecelik escort göztepe escort grup escort gülbağ escort güngören escort halkalı escort haramidere escort hasanpaşa escort ikitelli escort iranlı escort ıspartakule escort istanbul masaj salonu masöz bayan japon escort kadıköy escort kağıthane escort kartal escort kayaşehir escort kızıltoprak escort küçükçekmece escort küçükyalı escort kurtköy escort mahmutbey escort maltepe escort merter escort nişantaşı escort ortaköy escort osmanbey escort pendik escort rus escort sahibe escort sancaktepe escort sarıyer escort şerifali escort şile escort silivri escort şirinevler escort şişli escort şişli masöz suadiye escort sultanbeyli escort sultangazi escort taksim escort topkapı escort türbanlı escort tuzla escort ümraniye escort üsküdar escort zenci escort zeytinburnuescort izmit escort porno izleeskort seks hikayesi hd porn
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 34 22 6 6 72 35 72 +37
2 Fenerbahçe 34 21 7 6 61 34 69 +27
3 Galatasaray 34 20 8 6 66 33 66 +33
4 Trabzonspor 35 16 7 12 42 33 60 +9
5 Alanyaspor 35 16 12 7 55 39 55 +16
6 Hatayspor 34 15 11 8 57 43 53 +14
7 Gaziantep FK 34 13 9 12 51 42 51 +9
8 Sivasspor 34 12 7 15 47 40 51 +7
9 Fatih Karagümrük 34 13 10 11 49 40 50 +9
10 Göztepe 35 12 12 11 51 48 47 +3
11 Çaykur Rizespor 34 10 12 12 44 54 42 -10
12 Antalyaspor 35 9 11 15 36 47 42 -11
13 Konyaspor 34 10 13 11 42 45 41 -3
14 MKE Ankaragücü 34 10 16 8 42 54 38 -12
15 Yeni Malatyaspor 34 8 13 13 40 46 37 -6
16 Kasımpaşa 35 9 16 10 37 51 37 -14
17 Başakşehir FK 34 9 16 9 37 53 36 -16
18 Kayserispor 34 8 15 11 26 43 35 -17
19 BB Erzurumspor 35 8 17 10 36 58 34 -22
20 Gençlerbirliği 34 8 18 8 34 60 32 -26
21 Denizlispor 34 6 19 9 32 59 27 -27
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 31 19 6 6 49 24 63 +25
2 Adana Demirspor 31 18 6 7 54 26 61 +28
3 Samsunspor 31 17 4 10 51 29 61 +22
4 Altay 31 18 10 3 61 34 57 +27
5 İstanbulspor 31 17 8 6 57 32 57 +25
6 Altınordu 31 15 8 8 50 43 53 +7
7 Ankara Keçiörengücü 31 14 10 7 40 26 49 +14
8 Ümraniyespor 31 13 10 8 43 41 47 +2
9 Tuzlaspor 31 14 12 5 43 45 47 -2
10 Bursaspor 31 13 14 4 50 51 43 -1
11 Bandırmaspor 31 11 14 6 40 42 39 -2
12 Boluspor 31 11 15 5 34 38 38 -4
13 Balıkesirspor 31 9 14 8 34 43 35 -9
14 Adanaspor 31 9 15 7 42 48 34 -6
15 Menemenspor 31 6 12 13 34 53 31 -19
16 Akhisarspor 31 7 19 5 33 55 26 -22
17 Ankaraspor 31 5 18 8 29 54 23 -25
18 Eskişehirspor 31 1 22 8 21 81 8 -60
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 35 26 2 7 75 22 85 +53
2 Sakaryaspor 35 18 5 12 63 33 66 +30
3 Kırşehir Belediyespor 35 19 8 8 50 27 65 +23
4 Kırklarelispor 35 17 6 12 56 30 63 +26
5 Van Spor 35 19 10 6 54 31 63 +23
6 Bodrumspor 35 17 11 7 75 48 58 +27
7 Etimesgut Belediyespor 35 17 11 7 55 29 58 +26
8 Turgutluspor 35 16 15 4 44 53 52 -9
9 Karacabey Belediyespor 35 13 12 10 48 39 49 +9
10 Tarsus İdman Yurdu 35 13 12 10 53 47 49 +6
11 Serik Belediyespor 35 12 10 13 47 46 49 +1
12 Pendikspor 35 14 16 5 58 47 47 +11
13 Pazarspor 35 14 16 5 56 56 47 0
14 Bayburt Özel İdare Spor 35 13 17 5 45 55 44 -10
15 Sivas Belediyespor 35 9 13 13 51 47 40 +4
16 1922 Konyaspor 35 10 16 9 43 45 39 -2
17 Kastamonuspor 35 8 15 12 29 49 36 -20
18 Elazığspor 35 9 21 5 47 80 29 -33
19 Mamak FK 35 6 23 6 30 108 24 -78
20 Kardemir Karabükspor 35 1 32 2 13 100 2 -87
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 28 19 2 7 55 17 64 +38
2 Diyarbekirspor 28 19 2 7 41 17 64 +24
3 Yeşilyurt Belediyespor 28 16 7 5 47 24 53 +23
4 Ofspor 28 13 5 10 41 30 49 +11
5 Arnavutköy Belediye 28 13 8 7 40 29 46 +11
6 Edirnespor 28 11 9 8 33 31 41 +2
7 Belediye Derincespor 28 10 8 10 37 27 40 +10
8 Fatsa Belediyespor 28 10 10 8 22 28 38 -6
9 Artvin Hopaspor 28 9 10 9 39 41 36 -2
10 Kızılcabölükspor 28 8 10 10 29 31 34 -2
11 Nevşehir Belediyespor 28 8 13 7 27 27 31 0
12 1877 Alemdağspor 28 8 15 5 35 48 29 -13
13 Çankaya FK 28 8 16 4 23 46 28 -23
14 Antalya Kemerspor 28 6 16 6 25 46 24 -21
15 Payasspor 28 5 15 8 28 48 23 -20
16 Manisaspor 28 1 18 9 20 52 12 -32
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/04/2021 Gençlerbirliği vs Çaykur Rizespor
 24/04/2021 Konyaspor vs Hatayspor
 24/04/2021 Trabzonspor vs Fatih Karagümrük
 24/04/2021 Antalyaspor vs Galatasaray
 24/04/2021 Beşiktaş vs Kayserispor
 24/04/2021 Denizlispor vs Sivasspor
 25/04/2021 Yeni Malatyaspor vs MKE Ankaragücü
 25/04/2021 Başakşehir FK vs Alanyaspor
 25/04/2021 Gaziantep FK vs BB Erzurumspor
 25/04/2021 Fenerbahçe vs Kasımpaşa
 27/04/2021 Fatih Karagümrük - Antalyaspor Fatih Karagümrük ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Fatih Karagümrük yenilmez
 28/04/2021 Kayserispor - Denizlispor Kayserispor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Denizlispor yenilmez
 28/04/2021 Göztepe - Trabzonspor Trabzonspor ligde deplasmandaki son 15 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 28/04/2021 Kayserispor - Denizlispor Denizlispor ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  Kayserispor yenilmez
 28/04/2021 Çaykur Rizespor - Beşiktaş Çaykur Rizespor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Çaykur Rizespor yenilmez
 29/04/2021 Sivasspor - Yeni Malatyaspor Sivasspor ligdeki son 13 maçında hiç kaybetmedi  Sivasspor yenilmez
 29/04/2021 Sivasspor - Yeni Malatyaspor Yeni Malatyaspor ligde deplasmandaki son 7 maçında hiç kazanamadı  Sivasspor yenilmez
 29/04/2021 MKE Ankaragücü - Gaziantep FK MKE Ankaragücü ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  MKE Ankaragücü yenilmez
 29/04/2021 Alanyaspor - Fenerbahçe Fenerbahçe ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Fenerbahçe yenilmez
 29/04/2021 MKE Ankaragücü - Gaziantep FK Gaziantep FK ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  MKE Ankaragücü yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/04/2021 Adanaspor vs Ümraniyespor
 25/04/2021 Akhisarspor vs Altay
 25/04/2021 Altınordu vs Giresunspor
 25/04/2021 Ankaraspor vs Bandırmaspor
 25/04/2021 Balıkesirspor vs Ankara Keçiörengücü
 25/04/2021 Boluspor vs Samsunspor
 25/04/2021 Bursaspor vs İstanbulspor
 25/04/2021 Menemenspor vs Eskişehirspor
 25/04/2021 Tuzlaspor vs Adana Demirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/04/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Kırşehir Belediyespor
 28/04/2021 Elazığspor vs Mamak FK
 28/04/2021 Etimesgut Belediyespor vs Pazarspor
 28/04/2021 Eyüpspor vs Tarsus İdman Yurdu
 28/04/2021 Kardemir Karabükspor vs Karacabey Belediyespor
 28/04/2021 Kastamonuspor vs Van Spor
 28/04/2021 Serik Belediyespor vs Bodrumspor
 28/04/2021 Sivas Belediyespor vs Pendikspor
 28/04/2021 Turgutluspor vs Sakaryaspor
 28/04/2021 1922 Konyaspor vs Kırklarelispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/04/2021 Antalya Kemerspor vs Manisaspor
 25/04/2021 Çankaya FK vs Artvin Hopaspor
 25/04/2021 Diyarbekirspor vs Belediye Derincespor
 25/04/2021 Edirnespor vs 1928 Bucaspor
 25/04/2021 Fatsa Belediyespor vs 1877 Alemdağspor
 25/04/2021 Ofspor vs Arnavutköy Belediye
 25/04/2021 Payasspor vs Kızılcabölükspor
 25/04/2021 Yeşilyurt Belediyespor vs Nevşehir Belediyespor
HABER ARA
YUKARI