Bugun...


Kumsal Şimşek

facebook-paylas
KADİM TÜRK TARİHİNİN HER DÖNEMİNDE MEZAR TAŞLARI
Tarih: 25-03-2021 21:17:00 Güncelleme: 26-03-2021 00:48:00


KADİM TÜRK TARİHİNİN HER DÖNEMİNDE MEZAR TAŞLARI
 Mezar taşları, bir şehrin kültür hazineleridir. Mezar taşları olmasaydı ne hattat olur, ne şair olur, ne taş ustası ne sanatkâr olur, ne âlim olurdu. O zaman şehirlerimiz bir köyden ileri gidemez, köy olarak kalırdı. Bir şehrin geçmişini, âlimlerini, yazarlarını, edebiyatçılarını, sanatkârlarını içinde saklayan mezarlardır. Mezar taşları ise altında sakladığı kimseleri aksettiren, dünyaya gösteren aynalarıdır.


Türk tarihinin her döneminde ölüm etrafında teşekkül eden ritüeller ve mezar taşları çevresinde oluşan gelenekler en canlı şekilde varlığını sürdürmüştür. Türklerde ölüyü gömme geleneği bağlı bulundukları dinin esaslarına göre çeşitlilik gösterse de, Türkler tarihin en eski dönemlerinden bu yana atalarına duydukları saygı dolayısıyla mezarlıklara ayrı bir önem vermiştir. İnsan hayatının son menzili olan mezarlık, kişileri derinden etkileyen ve ibret veren bir makamdır. Bundan dolayıdır ki, geride kalanlar mezarlara gereken önemi vermeye, bakımını en iyi şekilde sağlamaya gayret eder. Adolf Ebeling, Gartenlaube dergisinin 1882 yılında Türk Mezarlıkları başlıklı yazısında, Türklerin mezarlarına verdikleri önemden bahsederken, Türk mezarlarının dünya mezarlarına örnek olabileceğini söylemesi bu konuda daha fazla söze gerek bırakmamaktadır.


Türklerin İslamiyet öncesi inanç sistemlerine ait ilk kayıtlar, Çin kaynaklarında yer almaktadır. M.Ö. III. yüzyıla ait bu kaynaklarda ölen kişilerin mezarlarına “kurgan” adı verildiği, baş uçlarına ise “balbal” adı verilen taş parçalarının dikildiği yazmaktadır. Bahsi geçen Çin kaynaklarında “Türkler, bir alp öldüğünde mezarının üstüne bir hatıra sütunu dikerler. Bazıları için 100, hatta 1000 taş dikilmiştir.” şeklinde bilgiler yer almaktadır. Üzerlerinde kadın veya erkek tasvirlerinin dahi görülebildiği bu taşlar, sonraki dönemlerde pek çok amaç için dikilir olmuştur. Çin kaynaklarında bahsi geçen bilgilerin en eski izlerine Hunlarda rastlanmaktadır. Ölen kişinin yeri belli olsun diye mevtanın defnedildiği yerin üzerine toprak veya taş yığını konulmasıyla oluşan tümsekler “kurgan” adıyla bilinmekte olup Hunlar döneminde örnekleri görülmektedir. Hunlara ait binlerce kurgandan en önemlileri Noin Ula, Pazırık, Esik bölgelerinde yer alan kurganlardır. Hunlardan sonra dikkati çeken bir başka mezar geleneği Göktürklere aittir.

Göktürklerin mezar anlayışı Hunların devamı niteliğinde olmakla birlikte farklı dinî inanışları gereği bazı yeni unsurlar ekledikleri de görülmektedir. Eldeki mezar örneklerine bakıldığında Göktürklerin mezarların başına “bengütaş” diktikleri, etrafına “balbal” adı verilen heykelleri daire biçiminde sıraladıkları görülmektedir . Bunlardan en önemlileri Orhun Irmağı kenarında yer almakta olan Kültigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk mezar anıtlarıdır. Mesela Bilge Kağan adına hazırlanan anıt mezarın etrafında 350 metreyi bulan balbal sıralamasının olduğu bilinmektedir. Bu arada eski Türkler Budizm’in etkisiyle stupalar da inşa etmişlerdir. Çoğu Uygur döneminden kalma stupalar, birer anıt mezar olup türbelerin ilk örnekleri arasında sayılmaktadır . 


 Bizi “biz” yapan mezar taşları bir coğrafya üzerindeki tapu senetlerimiz niteliğindedir.  Ayrıca üzerindeki simge ve sembollerle sayısız anlam barındırır. Birer açık hava müzesi durumunda olan mezarlıklarda bulunan mezar taşları, gerek madde dili gerekse yazı dili bakımından yaşanılan dönem, kültür ve topluma ait bilgileri dillendiren belgelerdir. Tarihimize ışık tutan mezar taşları bazen hiçbir yerde ulaşamayacağımız bilgilerin yegâne kaynağı durumundadırlar diyerek bu hafta ki yazımızı sonlandıralım.

Kumsal Şimşek

OLAY AYDIN





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

görükle escort bursa masöz escort bursa yabancı escort çekirge eskort otele gelen escort görükle escort bursa evi olan escort
serdivan escort kocaeli escort bayanlar escort bodrum bodrum escort
canlı bahis siteleri
anal porno türkçe porno izle türbanlı porno izle
escort escort bayan escort istanbul adalar escort anadolu yakası escort anal escort arnavutköy escort atakent escort ataköy escort ataşehir escort avcılar escort avrupa yakası escort bağcılar escort bahçelievler escort bahçeşehir escort bayrampaşa escort beşiktaş escort beykent escort beykoz escort beylikdüzü escort beyoğlu escort bostancı escort büyükçekmece escort çapa escort çatalca escort çekmeköy escort erenköy escort etiler escort eyüp escort fatih escort fenerbahçe escort florya escort fulya escort gaziosmanpaşa escort gecelik escort göztepe escort grup escort gülbağ escort güngören escort halkalı escort haramidere escort hasanpaşa escort ikitelli escort iranlı escort ıspartakule escort istanbul masaj salonu masöz bayan japon escort kadıköy escort kağıthane escort kartal escort kayaşehir escort kızıltoprak escort küçükçekmece escort küçükyalı escort kurtköy escort mahmutbey escort maltepe escort merter escort nişantaşı escort ortaköy escort osmanbey escort pendik escort rus escort sahibe escort sancaktepe escort sarıyer escort şerifali escort şile escort silivri escort şirinevler escort şişli escort şişli masöz suadiye escort sultanbeyli escort sultangazi escort taksim escort topkapı escort türbanlı escort tuzla escort ümraniye escort üsküdar escort zenci escort zeytinburnuescort izmit escort porno izle eskort seks hikayesi hd porn
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 34 22 6 6 72 35 72 +37
2 Fenerbahçe 34 21 7 6 61 34 69 +27
3 Galatasaray 34 20 8 6 66 33 66 +33
4 Trabzonspor 35 16 7 12 42 33 60 +9
5 Alanyaspor 35 16 12 7 55 39 55 +16
6 Hatayspor 34 15 11 8 57 43 53 +14
7 Gaziantep FK 34 13 9 12 51 42 51 +9
8 Sivasspor 34 12 7 15 47 40 51 +7
9 Fatih Karagümrük 34 13 10 11 49 40 50 +9
10 Göztepe 35 12 12 11 51 48 47 +3
11 Çaykur Rizespor 34 10 12 12 44 54 42 -10
12 Antalyaspor 35 9 11 15 36 47 42 -11
13 Konyaspor 34 10 13 11 42 45 41 -3
14 MKE Ankaragücü 34 10 16 8 42 54 38 -12
15 Yeni Malatyaspor 34 8 13 13 40 46 37 -6
16 Kasımpaşa 35 9 16 10 37 51 37 -14
17 Başakşehir FK 34 9 16 9 37 53 36 -16
18 Kayserispor 34 8 15 11 26 43 35 -17
19 BB Erzurumspor 35 8 17 10 36 58 34 -22
20 Gençlerbirliği 34 8 18 8 34 60 32 -26
21 Denizlispor 34 6 19 9 32 59 27 -27
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 31 19 6 6 49 24 63 +25
2 Adana Demirspor 31 18 6 7 54 26 61 +28
3 Samsunspor 31 17 4 10 51 29 61 +22
4 Altay 31 18 10 3 61 34 57 +27
5 İstanbulspor 31 17 8 6 57 32 57 +25
6 Altınordu 31 15 8 8 50 43 53 +7
7 Ankara Keçiörengücü 31 14 10 7 40 26 49 +14
8 Ümraniyespor 31 13 10 8 43 41 47 +2
9 Tuzlaspor 31 14 12 5 43 45 47 -2
10 Bursaspor 31 13 14 4 50 51 43 -1
11 Bandırmaspor 31 11 14 6 40 42 39 -2
12 Boluspor 31 11 15 5 34 38 38 -4
13 Balıkesirspor 31 9 14 8 34 43 35 -9
14 Adanaspor 31 9 15 7 42 48 34 -6
15 Menemenspor 31 6 12 13 34 53 31 -19
16 Akhisarspor 31 7 19 5 33 55 26 -22
17 Ankaraspor 31 5 18 8 29 54 23 -25
18 Eskişehirspor 31 1 22 8 21 81 8 -60
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 35 26 2 7 75 22 85 +53
2 Sakaryaspor 35 18 5 12 63 33 66 +30
3 Kırşehir Belediyespor 35 19 8 8 50 27 65 +23
4 Kırklarelispor 35 17 6 12 56 30 63 +26
5 Van Spor 35 19 10 6 54 31 63 +23
6 Bodrumspor 35 17 11 7 75 48 58 +27
7 Etimesgut Belediyespor 35 17 11 7 55 29 58 +26
8 Turgutluspor 35 16 15 4 44 53 52 -9
9 Karacabey Belediyespor 35 13 12 10 48 39 49 +9
10 Tarsus İdman Yurdu 35 13 12 10 53 47 49 +6
11 Serik Belediyespor 35 12 10 13 47 46 49 +1
12 Pendikspor 35 14 16 5 58 47 47 +11
13 Pazarspor 35 14 16 5 56 56 47 0
14 Bayburt Özel İdare Spor 35 13 17 5 45 55 44 -10
15 Sivas Belediyespor 35 9 13 13 51 47 40 +4
16 1922 Konyaspor 35 10 16 9 43 45 39 -2
17 Kastamonuspor 35 8 15 12 29 49 36 -20
18 Elazığspor 35 9 21 5 47 80 29 -33
19 Mamak FK 35 6 23 6 30 108 24 -78
20 Kardemir Karabükspor 35 1 32 2 13 100 2 -87
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 28 19 2 7 55 17 64 +38
2 Diyarbekirspor 28 19 2 7 41 17 64 +24
3 Yeşilyurt Belediyespor 28 16 7 5 47 24 53 +23
4 Ofspor 28 13 5 10 41 30 49 +11
5 Arnavutköy Belediye 28 13 8 7 40 29 46 +11
6 Edirnespor 28 11 9 8 33 31 41 +2
7 Belediye Derincespor 28 10 8 10 37 27 40 +10
8 Fatsa Belediyespor 28 10 10 8 22 28 38 -6
9 Artvin Hopaspor 28 9 10 9 39 41 36 -2
10 Kızılcabölükspor 28 8 10 10 29 31 34 -2
11 Nevşehir Belediyespor 28 8 13 7 27 27 31 0
12 1877 Alemdağspor 28 8 15 5 35 48 29 -13
13 Çankaya FK 28 8 16 4 23 46 28 -23
14 Antalya Kemerspor 28 6 16 6 25 46 24 -21
15 Payasspor 28 5 15 8 28 48 23 -20
16 Manisaspor 28 1 18 9 20 52 12 -32
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/04/2021 Gençlerbirliği vs Çaykur Rizespor
 24/04/2021 Konyaspor vs Hatayspor
 24/04/2021 Trabzonspor vs Fatih Karagümrük
 24/04/2021 Antalyaspor vs Galatasaray
 24/04/2021 Beşiktaş vs Kayserispor
 24/04/2021 Denizlispor vs Sivasspor
 25/04/2021 Yeni Malatyaspor vs MKE Ankaragücü
 25/04/2021 Başakşehir FK vs Alanyaspor
 25/04/2021 Gaziantep FK vs BB Erzurumspor
 25/04/2021 Fenerbahçe vs Kasımpaşa
 27/04/2021 Fatih Karagümrük - Antalyaspor Fatih Karagümrük ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Fatih Karagümrük yenilmez
 28/04/2021 Kayserispor - Denizlispor Kayserispor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Denizlispor yenilmez
 28/04/2021 Göztepe - Trabzonspor Trabzonspor ligde deplasmandaki son 15 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 28/04/2021 Kayserispor - Denizlispor Denizlispor ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  Kayserispor yenilmez
 28/04/2021 Çaykur Rizespor - Beşiktaş Çaykur Rizespor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Çaykur Rizespor yenilmez
 29/04/2021 Sivasspor - Yeni Malatyaspor Sivasspor ligdeki son 13 maçında hiç kaybetmedi  Sivasspor yenilmez
 29/04/2021 Sivasspor - Yeni Malatyaspor Yeni Malatyaspor ligde deplasmandaki son 7 maçında hiç kazanamadı  Sivasspor yenilmez
 29/04/2021 MKE Ankaragücü - Gaziantep FK MKE Ankaragücü ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  MKE Ankaragücü yenilmez
 29/04/2021 Alanyaspor - Fenerbahçe Fenerbahçe ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Fenerbahçe yenilmez
 29/04/2021 MKE Ankaragücü - Gaziantep FK Gaziantep FK ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  MKE Ankaragücü yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/04/2021 Adanaspor vs Ümraniyespor
 25/04/2021 Akhisarspor vs Altay
 25/04/2021 Altınordu vs Giresunspor
 25/04/2021 Ankaraspor vs Bandırmaspor
 25/04/2021 Balıkesirspor vs Ankara Keçiörengücü
 25/04/2021 Boluspor vs Samsunspor
 25/04/2021 Bursaspor vs İstanbulspor
 25/04/2021 Menemenspor vs Eskişehirspor
 25/04/2021 Tuzlaspor vs Adana Demirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/04/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Kırşehir Belediyespor
 28/04/2021 Elazığspor vs Mamak FK
 28/04/2021 Etimesgut Belediyespor vs Pazarspor
 28/04/2021 Eyüpspor vs Tarsus İdman Yurdu
 28/04/2021 Kardemir Karabükspor vs Karacabey Belediyespor
 28/04/2021 Kastamonuspor vs Van Spor
 28/04/2021 Serik Belediyespor vs Bodrumspor
 28/04/2021 Sivas Belediyespor vs Pendikspor
 28/04/2021 Turgutluspor vs Sakaryaspor
 28/04/2021 1922 Konyaspor vs Kırklarelispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/04/2021 Antalya Kemerspor vs Manisaspor
 25/04/2021 Çankaya FK vs Artvin Hopaspor
 25/04/2021 Diyarbekirspor vs Belediye Derincespor
 25/04/2021 Edirnespor vs 1928 Bucaspor
 25/04/2021 Fatsa Belediyespor vs 1877 Alemdağspor
 25/04/2021 Ofspor vs Arnavutköy Belediye
 25/04/2021 Payasspor vs Kızılcabölükspor
 25/04/2021 Yeşilyurt Belediyespor vs Nevşehir Belediyespor
HABER ARA
YUKARI