Bugun...


Bülent ÇAM

facebook-paylas
AYDIN DENİZLİ OTOBANINA “BİR DE BU AÇIDAN” BAKIN
Tarih: 14-06-2020 01:00:00 Güncelleme: 15-06-2020 11:27:00


AYDIN DENİZLİ OTOBANINA “BİR DE BU AÇIDAN” BAKIN 
İktisat Bilimi der ki; insan ihtiyaçları sınırsızdır ancak bunları yapacak kaynaklar sınırlıdır. Onun için şahıs ya da devlet olarak eldeki imkanlara göre yatırım yaparız. Kafamızdan geçen, gönlümüzün arzuladığı her şeyi bunun için yapamayız. 
Elimizdeki sınırlı kaynakları ekonomik olarak bakar, önceliklerimizi (imkanlar/ihtiyaçlar) kriterlerine göre değerlendirirsek yanlış yatırımın ağır bedellerini ödemeyiz.
John Perkins adlı bir iktisatçı yazmış olduğu “Bir ekonomik tetikçinin itirafları” adlı kitapta yanlış ve bilinçsiz yatırımların bedelinin “daha çok borçlanma sonuçta da fakirlik, kölelik” olduğunu ve bunun bir kısım güçler tarafından bilinçli bir yönlendirme ile yapıldığını ve bir zamanlar kendisinin de bu oyuna alet olduğunu anlatmıştır.
Yine günümüz iktisatçıları içinde dünya çapında üne sahip Galatasaray lisesi mezunu MIT ekonomi profesörü Daron Acemoğlu “Ulusların Düşüşü” adlı kitabında bilinçsiz ve yanlış yatırımların ülkeleri nasıl felaketlere hatta yok oluşa sürüklediğini anlatır.
Daron Acemoğlu’na göre yöneticilere ve siyasilere doğru tavsiyelerde bulunulursa refah inşa etmek mümkündür.
 Bizdeki yanlış bir algıya göre bilginin kaynağı taktığın taçtadır. Onun için atalarımız “taç giyen baş akıllanır” demişler.
 Kişi; Amir, Müdür, Yönetici, İl Başkanı, Milletvekili.. olduysa akla da, fikre de, tavsiyeye de ihtiyaç duymaz, çünkü o makam, mevki ve aldığı titr (unvan) ona her şeyi öğretir, sanılmıştır. 
Onun için bizim tavsiye vermek gibi bir niyetimiz asla olamaz ama toplumsal ve bireysel bilgi kıtlığının yaşandığı günümüzde karınca kararınca fikirlerimizi paylaşmak isterim. 
Uzun zamandır yazıp söylediğimiz bir konuda “tarihe not düşmek için” bir kez daha görüşlerimi aktarıyorum.


AYDIN DENİZLİ OTOBANI (BUGÜNKÜ ŞARTLARDA) DOĞRU BİR YATIRIM DEĞİLDİR.

 

 
Aydın İli tarih, kültür, turizm ve tarım ağırlıklı bir kenttir. Dünya Mirası, doğal korunacak alan ya da milli parklar gibi bir çok değeri bünyesinde barındırır. Onun için Ege Bölgesi için söylenen ve tarih boyunca cazibe merkezi olan “gök yüzünün altındaki en güzel yer yüzü” olan Aydın ili özenle korunup kollanması gereken bir mücevher kıymetindedir.

İncir, zeytin, pamuk, kestane, çilek, erik, enginar, kereviz ve diğer ürünlerin üretim başkenti olan bu güzide şehir jeotermal başta olmak üzere dış müdahalelerden kurtarılmalıdır. ( Jeotermal konusuna bir başka yazıda uzun uzadıya değineceğim)
Gelelim otoban meselesine; 163 km olarak yapılacak bu otoban için harcanacak para önceki ihalede o günkü Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Cahit Turhan tarafından  açıklanan rakamlara göre 5,3 milyar TL’dir. (*)

Yine araç geçiş garantisi Aydın-Kuyucak bölümü için günlük 35.000;dir. Kuyucak-Denizli arası için 32.000’dir.(**)

Araç başına 5 EURO geçiş bedeli alınacağı açıklanmıştı. Bu da günde yaklaşık 2,5 milyon TL’ye denk gelir. Yıllık olarak da günümüz değerlerine göre 900 milyon TL geçiş parası, yapımcı firmaların kasasına girecek demektir.

 


 

Yapımcı firmaların yaklaşık 18 yıl işleteceği bilindiğine göre 16 milyar 200 milyon TL devletten ödeme garantisi söz konusudur. 
Bu rakamlar tabi Euro / TL denkliği halinde böyle olacaktır. Paramızın değer kaybı arttığı süreçlerde yapımcı firmanın kârı, anlaşmayı EURO üzerinden yaptığı için artacaktır. 

Bir diğer anlatımla; 700 milyon EURO’ya otobanı yapan firma bundan 3 milyar EURO para kazanacak ve bunun 2,3 milyar EURO’su kazancı olacaktır. 
Peki bu kârı şirketlere vereceğimize devlet kendisi ödese ya da borçlansa ve taşaron usulü firmalara bu yolu yaptırsa ne olur? Maliyet hemen hemen şöyle olur; 700 milyon EURO’nun faizi ve yapımcı firmaların  kârı ilave edilince toplam 1 milyar EURO civarında toplam maliyetle bu yol yapılır.
Niye şirketlere 2 milyar EURO para aktarılıyor bu milletin cebinden? Anlamak mümkün değil, varsa anlatacak dinlemeye hazırım. 

Gelelim bu yolun Aydın ekonomisine, kültür, tarih ve tarımına etkilerine:
Efeler, Umurlu, Köşk, Sultanhisar, Atça, Nazilli, Kuyucak, Pamukören, Horsunlu, Buharkent  gibi yol kenarında bulunan ilçe ve eski belde, yeni mahalleler otoban yapıldıktan sonra %10 ila %20 arasında en az 10-15 yıl gelir kaybına uğrayacaktır. Her yerde otoban yapıldıktan sonra yol kenarında olan tüm beldeler bu kaybı yaşamıştır. Örnek mi: Ortaklar, Selçuk ve Torbalı’ya bakın görürsünüz. Ekonomik kaybın telafisi kısa vadede mümkün gözükmemektedir.
Özellikle; yol üzerinde bulunan ören yerleri, benzin istasyonları, restoranlar, çay bahçeleri, tamir bakım atölyeleri başta olmak üzere yol kenarında incir, zeytin, çilek, erik gibi ürünlerini satan köylülerimiz bu gelir kaybını yaşayacaktır. 

 


 
Bu gibi durumlarda, hesabı kitabı iyi yapıp nimet külfet dengesini sağlıklı kurmamız şarttır. Aydın Denizli otobanı önümüzdeki yıllarda gündeme alınması gereken bir yatırımdır. 
Bu arada birinci sınıf binlerce dönüm tarım arazisinin betona gömüleceğini de unutmayalım.
Fert Başına Düşen Milli Gelir 2013 yılında fert başına 12.500 dolar iken resmi rakamlara göre günümüzde 8-9.000 dolarlara düşmüşken bu yatırım mutlak surette en az 10-15 sene gündemimizde olmamalıdır.  

 


 
Biliyoruz ki; bölünmüş yol olan Aydın Denizli güzergâhının neredeyse tamamı çift geliş çift gidiş olarak hizmet vermektedir. Trafik tıkanıklığı, yavaşlama ancak yukarıda saydığım ilçe ve (eski)belde giriş çıkışlarında yaşanmaktadır. Buralara yapılacak 10-15 adet alt ve üst geçitlerle bu sorun çok kolay ve minimum maliyetle çözülebilir. 


Bir de zaten devletimizin gelecek planlaması içinde İzmir – Antalya,  Yüksek Hızlı Tren projesi de sıra beklemektedir. 

 


 

306 km mesafesi olan Ankara Konya arasını saatte 167 km hız yapan Yüksek Hızlı Tren (YHT) 1 Saat 50 dakikada almaktadır. Bu durumda Aydın-Denizli arası 120 km olduğuna göre 45-50 dakikada alınabilecektir.
Zamandan tasarruf için zamanı geldiğinde Aydın’a yapılacak en faydalı ve rantabl hizmet hızlı tren olacaktır.  
Bir de Aydınlı hemşerilerimiz için, işin otoban maliyeti kısmı var ki bu da ayrı bir sıkıntıdır. 
Aydın’dan çıkıp otobandan Nazilli’ye gidiş için 5 EURO öderse bir vatandaşımız; bugünkü kur ile 7,75 x 5 = 38,75 TL ödeyecektir. Yaklaşık 40 TL gidiş, bir de dönüşü var bunun yani 80 TL. Herkes biliyor ki, bu durumda birçok kimse eski yolu tercih edecektir. 
Böyle olunca da geçiş garantisi olduğu için geçen geçmeyen hep birlikte ödeyeceğiz bu bedelleri demektir. 
Köprüden önce son çıkışta bir kez daha uyarıyorum: Bu proje Aydın için şu anda yanlış, gereksiz ve de anlamsız bir projedir. 
Bunu rafa kaldırıp, acilen mevcut devlet yolunda; alt ve üst geçitler için yeni bir çalışma yaptırıp onu gerçekleştirmeliyiz.
Aklın yolu bunu gösteriyor. Demedi demeyin!

(*) https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/bakan-turhandan-aydin-denizli-otoyol-ihalesine-onay/1501403
(**) https://www.gercekgundem.com/ekonomi/60522/vatandasa-yeni-yuk-65-kilometrelik-yola-912-milyon-euro-garanti

Bülent ÇAM

OLAY AYDIN



Bu yazı 33192 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 32 19 4 9 62 31 66 +31
2 Trabzonspor 32 17 4 11 71 37 62 +34
3 Sivasspor 32 16 7 9 52 35 57 +17
4 Beşiktaş 32 17 10 5 54 40 56 +14
5 Galatasaray 32 14 8 10 50 34 52 +16
6 Alanyaspor 32 14 9 9 57 35 51 +22
7 Fenerbahçe 32 14 10 8 55 43 50 +12
8 Gaziantep FK 32 10 10 12 46 48 42 -2
9 Antalyaspor 32 10 11 11 38 50 41 -12
10 Göztepe 32 10 13 9 40 45 39 -5
11 Kasımpaşa 32 11 15 6 48 54 39 -6
12 Gençlerbirliği 32 9 14 9 39 51 36 -12
13 Denizlispor 32 9 15 8 31 46 35 -15
14 Konyaspor 32 7 13 12 30 46 33 -16
15 Yeni Malatyaspor 32 8 16 8 44 47 32 -3
16 Çaykur Rizespor 32 9 18 5 34 54 32 -20
17 Kayserispor 32 8 16 8 39 69 32 -30
18 MKE Ankaragücü 32 6 15 11 30 55 29 -25
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 33 18 6 9 45 27 63 +18
2 BB Erzurumspor 33 17 8 8 38 25 59 +13
3 Adana Demirspor 33 16 7 10 68 43 58 +25
4 Akhisarspor 33 16 8 9 43 35 57 +8
5 Bursaspor 33 17 8 8 48 38 56 +10
6 Fatih Karagümrük 33 14 8 11 50 39 53 +11
7 Altay 33 13 8 12 46 36 51 +10
8 Keçiörengücü 33 12 10 11 29 25 47 +4
9 Ümraniyespor 33 12 13 8 47 47 44 0
10 Giresunspor 33 12 13 8 38 45 44 -7
11 Menemenspor 33 11 12 10 41 45 43 -4
12 İstanbulspor 33 9 11 13 45 40 40 +5
13 Balıkesirspor 33 9 13 11 33 44 38 -11
14 Altınordu 33 8 13 12 36 43 36 -7
15 Boluspor 33 5 13 15 27 41 30 -14
16 Osmanlıspor FK 33 7 17 9 37 53 27 -16
17 Adanaspor 33 3 18 12 30 52 21 -22
18 Eskişehirspor 33 7 20 6 34 57 12 -23
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/07/2020 Galatasaray vs Göztepe
 18/07/2020 Alanyaspor vs Denizlispor
 18/07/2020 Başakşehir FK vs Kayserispor
 18/07/2020 Trabzonspor vs Konyaspor
 19/07/2020 Çaykur Rizespor vs Yeni Malatyaspor
 19/07/2020 MKE Ankaragücü vs Antalyaspor
 19/07/2020 Beşiktaş vs Fenerbahçe
 19/07/2020 Gaziantep FK vs Kasımpaşa
 20/07/2020 Sivasspor vs Gençlerbirliği
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/07/2020 Menemenspor vs Altınordu
 18/07/2020 Adana Demirspor vs İstanbulspor
 18/07/2020 Akhisarspor vs Keçiörengücü
 18/07/2020 BB Erzurumspor vs Ümraniyespor
 18/07/2020 Fatih Karagümrük vs Adanaspor
 18/07/2020 Giresunspor vs Altay
 18/07/2020 Hatayspor vs Bursaspor
 19/07/2020 Eskişehirspor vs Boluspor
 19/07/2020 Osmanlıspor FK vs Balıkesirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
 14/03/2020 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
HABER ARA
YUKARI