Bugun...



DÜNDEN BU GÜNE GÖÇERLİK

ARAŞTIRMACI YAZAR VE GAZETECİ ZEKİ OĞUZ; KÖY-KÖY, YAYLA-YAYLA, ÇADIR-ÇADIR GEZEREK GÖÇERLERİN DÜNDEN BU GÜNE YAŞAM ÖYKÜLERİNİ DERLEDİ.

facebook-paylas
Güncelleme: 17-09-2019 22:18:33 Tarih: 17-09-2019 11:08

DÜNDEN BU GÜNE GÖÇERLİK

DÜNDEN BU GÜNE GÖÇERLER

2001 Yılında göçerlerle ilgili çalışmaya başlarken bu konuda pek bilgim yoktu. Konu ile ilgili okuduğum tek kitap Ali Rıza Yalgın’ın “Cenupta Türkmen Oymakları” adlı çalışmasıydı.

Yazar "30.07.1928 sabahı Niğde ”den yola çıktım ve Niğde’yi kuzeybatıda bıraktım yolumda neşeli bir çocuk gibi ilerliyordum. İki buçuk saat sonra Torosların güney eteğinde birbirine pek yakın olan iki köye geldim... "diye başlıyordu, kitabın Aladağ Yollarında başlıklı bölümüne.

Ben de aslında neşeli başlamıştım yörüklerle ilgili çalışmama. Her şeyden önce gerçek bir yörük beyiyle tanışarak düşmüştüm yola. Kuş Ali develeri, çocukları, keçi sürüsüyle gerçek bir yörük beyiydi. Onunla kara çadırın önünde sohbet ederken, çalışmam boyunca hep böyle tam tekmil beylerle görüşeceğimi sanıyordum.

Bir güz günü Kuş Ali’yi Bozyazı’ya doğru yolcu etmiştik, önde develer, ardında keçi sürüsü asfalt boyunca görkemli bir gidişleri vardı. Onlar uzaklaşırken günümüz Karacaoğlan’ı Hacıahmet Kıraslan Yörük Pazarı’na, Feslikan, Barcın, Bolay Yaylalarına yaylaya çıkan sarıkeçilileri anlatıyordu.

“Sarıveliler’den Ermenek taraflarına giden bu yol bile yoktu o zamanlar, develerin, keçi sürülerinin geçtiği bir yolak düşün, kış aylarında insanların geçmesi mümkün değildi. Bizim köylüler yayan yapıldak çalışmaya giderlerdi Geyik Dağlarını aşarak. Günlerce sürerdi Alanya’ya, Antalya’ya varmaları. Dönüşlerinde anlattıklarını masal gibi dinlerdik.
Keçi sürüleri kaplardı şu koyakları, tepelerde buhur develer yayılırdı. Mayıs ortaları gelince şenlenirdi yaylalar, çayırlıklar, o zamanki yörüğün yarısı bile yok şimdi. Deve sahibi aileler bir elin parmaklarını geçmez. Çocuklarıyla ahbab olmuştuk şimdi kimbilir nerdeler.”

Her yıl nisan ortalarında çiğdem, navruz fotoğrafları çektiğim Bolay Yaylasının güney yakasında Bolay Köyü’nün yaylacıları vardı. Kuzeydeki dağların etekleri buğday tarlalarıydı. Tarlalar ile dağ arasındaki sınırdaki ardıç ağaçlarının arasında arılıklar vardı. Yıllar önce köylüler bu arılıklarda doğal bal üretirlermiş, şimdi hiçbirinde kovan yok. Ayılar kovanlara ulaşamasınlar, diye, ardıç kütükleri ile yaptıkları yüksek yerlere koyarlarmış kovanları.
Ahmet abinin dediği gibi yörük obaları eski sayılarında değiller artık. Güzelim yörük beyleri güzelim atlara binip gitmişler. Belki ıpıssız dağ başlarında mezarları kaldı geride. Bozkır yolunda türbelerde yatanlar belki de onlardır. Taşları kırılmış, bir isim bile yok üzerlerinde. Üstüne üstlük bir de defineciler kazmışlar mezarlarını, o garip mezarlarda ne bulacaklarsa. Toroslarda nere adım atsan bir yörük mezarı ya da makamı çıkar insanın karşısına. Bir garip mezarlık vardı Eğri Göl yolunda baya geniş bir mezarlıktı. Çevreme bakındım yakınlarda bir köy var mı, terkedilmiş bir köy var mı, diye, yok. Anladım ki ölünce bir araya toplaşmışlar yörük beyleri. Sadece kırık dökük mezar taşları varlıklarını haber veriyor.

Eski zamanda ulaşım araçları sadece develer olduğu için cenazeyi taşımak kolay değil, hele yaz günü hiç kolay değil. Bu yüzden olduğu yere ya da en yakın köyün mezarlığına gömerlermiş. Şimdiki ölüler şanslı mı desek, araç çok, ulaşım kolay. Anamasların eteğinde İslibucak’ta bir mezar vardı, son gidişimde uğradım, mezar taşını kırmışlar, nerdeyse belli belirsizdi yeri, ilk gördüğümde keşke bu adama (belki de kadındı bilmiyorum) komşu olsam demiştim. İki ulu çamın arasında bir çeşme vardı. Çeşmenin bitişiğinde de mezar.

Ali Rıza Yalgın gezdiği yerlerde dinlediği türkülerden söz eder, onları defterine geçirdiğini anlatır. Yıllardır göçerlerin peşindeyim Cemal Candan’ın dışında bir şiir okuyanına, türkü çığıranına raslamadım. Yalgın dolaştığı obalarda gül yüzlü kızların, gelinlerin dokumalarını anlatır. Kara çadır, ala çuval dokuyanlar da kalmadı. İlk yıllar birkaç obada görmüştüm ıstarın başında çul, çuval, kilim dokuyanları. Sonra o ıstarlar da kalktı ortalıktan. Diyeceğim o ki gelen kuşak yörük kültürünün sürdürümcüsü değil artık. Kış yaz kullandıkları kara çadırları bile hazır alıyorlar, bu naylon çadırlar da kara kıl çadırın yerini tutmuyor. Çadırın içini çepe çevre kuşatan ala dokuma çuvalların yerine çoktan naylon çuvallar almış.

Teknoloji hızla yayılıyor göçerlerde. İlk tanıdığım yıllarda birkaç ailenin çadırında güneş paneli vardı. Sadece çadırın içini aydınlatmada kullanıyorlardı. Şimdi bu panellerle akıllı telefonlarını şarz ediyor, televizyon izliyorlar. Akıllı telefon ve televizyonlar başka dünyalara açılan iki kapı oldu onlar için. Sorun şurda, teknolojiye sahip olmak güzel bir şey ama bu nasıl kullanıldığına bağlı. Yörük gençlerinin ana/babaları bir ara kuşak durumunda, geçmiş kültürü günümüz gençlerine taşıyacak durumda değiller, bu yüzden iyi/kötü herşeye açık gençlerin beyinleri. İzledikleri dizileri, internet sayfalarındaki paylaşımlarını gördükçe pek umutlu olamıyor insan. Bu olumsuzluğa karşılık, yetişen çok değerli, aklı başında yörük gençleri var. Sanırım bu gençlerle birlikte nokta konulacak göçerliğe.

Yazı ve Fotoğraf, ZEKİ OĞUZ ( OLAY AYDIN )
Göç Eden Yörükler, Sarıkecililer, Türkmenler

 

 

 

 

 




Bu haber 113579 defa okunmuştur.


FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER GÜNDEM Haberleri

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 34 20 5 9 72 36 69 +36
2 Medipol Başakşehir 34 19 5 10 49 22 67 +27
3 Beşiktaş 34 19 7 8 72 46 65 +26
4 Trabzonspor 34 18 7 9 64 46 63 +18
5 Yeni Malatyaspor 34 13 13 8 47 46 47 +1
6 Fenerbahçe 34 11 10 13 44 44 46 0
7 Antalyaspor 34 13 15 6 39 55 45 -16
8 Atiker Konyaspor 34 9 8 17 40 38 44 +2
9 Alanyaspor 34 12 14 8 37 43 44 -6
10 Kayserispor 34 10 13 11 35 50 41 -15
11 Çaykur Rizespor 34 9 11 14 48 50 41 -2
12 Sivasspor 34 10 13 11 49 54 41 -5
13 MKE Ankaragücü 34 11 16 7 38 53 40 -15
14 Kasımpaşa 34 11 17 6 53 62 39 -9
15 Göztepe 34 11 18 5 37 42 38 -5
16 Bursaspor 34 7 11 16 28 37 37 -9
17 BB Erzurumspor 34 8 15 11 36 43 35 -7
18 Akhisarspor 34 6 19 9 33 54 27 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 17 10 2 5 30 10 35
2 Gençlerbirliği 17 11 4 2 26 13 35
3 Denizlispor 17 9 2 6 33 12 33
4 Adana Demirspor 17 9 3 5 32 15 32
5 Altınordu 17 9 4 4 30 15 31
6 Ümraniyespor 17 9 5 3 25 17 30
7 Gazişehir Gaziantep FK 17 8 5 4 26 15 28
8 Boluspor 17 8 5 4 25 18 28
9 İstanbulspor 17 8 5 4 27 28 28
10 Balıkesirspor Baltok 17 8 6 3 26 23 27
11 Eskişehirspor 17 7 4 6 23 22 27
12 Altay 17 7 5 5 24 15 26
13 Osmanlıspor FK 17 8 7 2 22 19 26
14 Giresunspor 17 6 8 3 19 22 21
15 Adanaspor 17 3 8 6 21 25 15
16 Afjet Afyonspor 17 3 8 6 19 30 15
17 Elazığspor 17 3 10 4 19 28 13
18 Kardemir Karabükspor 17 0 14 3 7 43 3
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 17 13 2 2 45 13 41
2 Fatih Karagümrük 17 13 2 2 35 15 41
3 Menemen Belediyespor 17 10 2 5 34 19 35
4 Tuzlaspor 17 10 4 3 36 14 33
5 Sivas Belediyespor 17 9 3 5 36 21 32
6 Etimesgut Belediyespor 17 8 3 6 24 13 30
7 Bandırmaspor 17 9 5 3 28 20 30
8 Tarsus İdman Yurdu 17 8 5 4 35 26 28
9 Pendikspor 17 7 3 7 30 22 28
10 Şanlıurfaspor 17 7 4 6 23 15 27
11 Kırklarelispor 17 7 4 6 22 17 27
12 Zonguldak Kömürspor 17 7 5 5 19 16 26
13 Kahramanmaraşspor 17 7 6 4 21 21 25
14 Konya Anadolu Selçukspor 17 5 5 7 28 32 22
15 Bak Spor 17 4 5 8 16 28 20
16 Fethiyespor 17 4 6 7 14 18 19
17 Tokatspor 17 5 9 3 15 20 18
18 Darıca Gençlerbirliği 17 3 11 3 13 36 12
Takım O G M B A Y P AV
1 Nazilli Belediyespor 16 10 0 6 35 14 36
2 Tire 1922 16 9 0 7 29 10 34
3 Hekimoğlu Trabzon 16 9 2 5 23 9 32
4 Nevşehir Belediyespor 16 7 2 7 30 16 28
5 Ergene Velimeşe 16 8 5 3 22 15 27
6 Karaköprü Belediyespor 16 8 5 3 25 19 27
7 Silivrispor 16 7 4 5 18 10 26
8 Artvin Hopaspor 16 6 3 7 17 13 25
9 Erzin Belediyespor 16 6 4 6 31 18 24
10 Erbaaspor 16 6 4 6 20 13 24
11 Şile Yıldızspor 16 7 7 2 32 24 23
12 Gebzespor 16 6 5 5 18 14 23
13 Yomraspor 16 5 4 7 20 17 22
14 Batman Petrolspor 16 6 6 4 15 17 22
15 Kozan Belediyespor 16 5 4 7 17 18 22
16 Büyükçekmece Tepecikspor 16 6 7 3 19 20 21
17 Körfez Spor Kulübü 16 1 12 3 9 37 6
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
HABER ARA
YUKARI YUKARI